Je typt "plan mij drie dagen Lissabon met veel lokale restaurants" in ChatGPT en tien seconden later heb je een compleet reisschema. Handig, toch? Steeds meer Nederlanders denken er zo over: uit de ANWB Vakantiemonitor 2026 blijkt dat 26 procent van de vakantiegangers AI gebruikt bij het plannen van hun reis, een percentage dat een jaar eerder nog een stuk lager lag. Onder reizigers onder de 35 ligt dat aandeel zelfs boven de driekwart. Maar er zit een addertje onder het gras dat bijna niemand vooraf checkt.
Waarom reizigers massaal naar AI grijpen
Het is niet gek dat AI zo snel voet aan de grond krijgt in de reiswereld. Waar je vroeger uren doorbracht met het doorspitten van fora en blogs, typ je nu één zin en krijg je meteen een overzicht van bezienswaardigheden, restaurants en lokale specialiteiten. Reizigers zetten AI vooral in om bezienswaardigheden te vinden, gevolgd door restauranttips. Jongeren lopen hierin voorop: de helft van de 18- tot 29-jarigen gebruikt AI als vaste stap in de voorbereiding, tegenover een veel kleiner deel van de 65-plussers.
Dat is ook logisch: een goed geschreven prompt levert binnen een minuut op wat vroeger een halve avond speurwerk kostte. Wil je bijvoorbeeld weten hoe je geld bespaart tijdens het reizen, dan geeft een chatbot je meteen tien concrete tips, van goedkope accommodaties tot lokale eetgelegenheden zonder toeristenprijzen.
Wat er misgaat als je alles klakkeloos overneemt
Hier wordt het minder rooskleurig. Een groot deel van de Nederlanders die AI gebruikten bij hun vakantie kreeg tijdens de voorbereiding weleens foutieve of misleidende informatie voorgeschoteld. Een chatbot verifieert geen bronnen. Hij verzint met evenveel zelfvertrouwen een bestaand restaurant als een adres dat helemaal niet bestaat, en raadt soms zonder het te weten een dubieuze website aan voor het boeken van een excursie of huurauto.
Dat probleem wordt groter naarmate de vraag specifieker wordt. Een chatbot die je op weg helpt naar "de beste hidden gem in Lissabon" verzint net zo makkelijk een steegje dat niet bestaat als dat hij een bestaande tip geeft. En bij praktische zaken zoals visumregels, inentingen of actuele handbagageregels is een verouderd of verzonnen antwoord niet zomaar een teleurstelling, maar kan het je daadwerkelijk je vlucht kosten. Denk aan een chatbot die met stelligheid beweert dat je zonder visum een land in mag, terwijl de regels een maand eerder juist zijn aangescherpt. Zulke verouderde kennis is voor een taalmodel onmogelijk te onderscheiden van correcte informatie, want het klinkt allebei even overtuigend.
Zo gebruik je AI wel verstandig voor je volgende reis
Reisexperts adviseren niet om AI te laten staan, maar om het te behandelen als een enthousiaste kennis die net terug is van vakantie: leuke ideeën, maar geen instantie om blind te vertrouwen. Een paar vuistregels die werken:
- Gebruik AI voor inspiratie en een eerste opzet, niet voor de definitieve boeking. Check openingstijden, prijzen en adressen altijd op de officiële website.
- Vraag door. In plaats van "wat zijn leuke restaurants in Porto" vraag je "welke drie restaurants in Porto hebben recente positieve recensies op Google Maps" en controleer dat vervolgens zelf.
- Wees extra kritisch bij praktische en juridische informatie zoals visa en inreisregels. Ga hiervoor altijd naar de officiële bron, zoals de site van de ambassade of een betrouwbare app die je onderweg gebruikt voor actuele reisinformatie.
- Laat AI een reisschema opstellen als startpunt, maar leg het naast een actuele reisgids of forum voordat je het echt volgt.
Waar AI juist wel heel goed in is
Dat klinkt misschien alsof AI vooral een risico is, maar dat is niet het hele verhaal. Voor het genereren van ideeën, het opstellen van een dagindeling of het samenvatten van een lange reisgids in tien bullets werkt een chatbot razendsnel. Een reiziger omschreef het treffend in onderzoek naar dit onderwerp: het scheelt hem veel tijd vergeleken met alles handmatig uitzoeken, zolang hij specifiek genoeg is in wat hij vraagt. Voor logistieke puzzels, zoals in welke volgorde je een aantal steden het beste bezoekt gezien de treinverbindingen, presteert AI ook sterk. Ook een paklijst op maat, afgestemd op bestemming, seizoen en de lengte van je reis, rolt binnen een paar seconden uit een chatbot en scheelt het eeuwige getwijfel over wat je wel en niet meeneemt. Het wordt pas onbetrouwbaar zodra je het gebruikt als vervanging voor een feitencheck in plaats van als hulpmiddel ernaartoe.
Dit is de vuistregel die je onthoudt
AI is inmiddels net zo vast onderdeel van de vakantievoorbereiding als Google Maps of een boekingssite, en dat aandeel groeit alleen maar: van de reizigers die het nog niet gebruikten, verwacht een flink deel dat binnenkort wel te gaan doen. De vuistregel is simpel: gebruik AI voor het genereren van ideeën, gebruik officiële bronnen voor het controleren van feiten. Zodra je die twee stappen niet omdraait, bespaart AI je alleen maar tijd in plaats van dat het je vakantie in de soep laat lopen.